بيماريهاي غير واگير در راستاي افزايش كيفيت و طول عمر
 
     واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي غيرواگير از ابتداي افتتاح شبكه بهداشت و درمان شهرستان در سال 1388 آغاز به كار كرد ، كه هدف آن مديريت و مراقبت بيماريهاي غير واگير در راستاي افزايش كيفيت و طول عمر و كاهش هزينه هاي گزاف درماني جامعه مي باشد .


اهميت بهداشتي

در حال حاضر با توجه به تغيير گذراي اپيدميولوژيك بيماريهاي واگير به سمت بيماريهاي غير واگير شيوع بيماريهاي غير واگير در حال افزايش است .
هم اكنون بيماري هاي غيرواگير در سراسر جهان 43% بار بيماري ها را تشكيل مي دهند و انتظار  مي رود تا سال 2020 مسئول 60% كل بيمار ها و 73% تمامي موارد باشند.
راه حل كنترل اپيدمي جهاني بيماري هاي غيرواگير ،پيشگيري اوليه است كه بر اساس برنامه هاي جامع و دربرگيرنده جمعيت جهاني استوار است.
پايه پيشگيري از بيمارهاي غيرواگير ،شناسايي عوامل خطر اوليه و عمده آن ها و پيشگيري و كنترل اين عوامل مي باشد.
واحد پيشگيري و مراقبت از بيماريها ي غير واگير نيز در حال حاضر طيف وسيعي از بيماريهاي غير واگير را تحت مراقبت و پيگيري دارد كه از آن جمله مي توان بيماريهاي ذيل را نام برد .
پر فشارخوني ، ديابت ، سرطانها ، تالاسمي ، هموفيلي ، هيپوتيروئيد ، گالاكتوزميا فاويسم ، فنيل كتونوريا ، سوانح و حوادث و.......


وظايف واحد پيشگيري و مراقبت از بيماريهاي غيرواگير عبارتند از :


1- انجام مطالعات لازم در مورد بيماريهاي بومي منطقه و تعيين اولويت ها جهت پيش بيني  برنامه هاي اجرايي .
2- تدوين برنامه عملياتي بيماريهاي غيرواگير منطقه با توجه به اولويت .
3- دريافت برنامه هاي عملياتي تائيد شده و ابلاغ آن به واحدهاي تابعه جهت اجرا.
4- پيش بيني و تهيه لوازم و وسائل مورد نياز و توزيع آن در بين واحدهاي تابعه جهت اجرا ي عمليات طبق اعتبارات مصوب.
5- همراهي با تيم بازديد از مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت بمنظور بررسي و كنترل فعاليت مراكز مذكور درزمينه بيماريهاي غيرواگير.
6- شركت در برنامه ريزي و اجراي برنامه هاي آموزش بهداشت.
7- دريافت آمار عمليات انجام شده از واحدهاي تابعه و تنظيم آنها.
8-گزارش نهايي و ارائه آن به مسئولين استاني.
9-شركت در جلسات و كميته هاو كمسيون هاي مختلف و ارائه نظرات مشورتي و تخصصي.
 10-بررسي گزارشهاي آماري رسيده از مراكز بهداشتي درماني.
11- تهيه و تنظيم گزارشات مورد نياز و ارائه آن به مقامات و مسئولين ذي ربط.
12- انجام ساير امور اجرايي .
 
 
معرفی واحد :
امروز به دلیل تغییر سبک زندگی ( گسترش شهر نشینی و کم شدن تحرک کم شدن استفاده از غذاهای ارگانیک و...)و از طرفی کنترل بیماری های عفونی بیماری های غیر واگیر نقش عمده ای را در ناتوانی ومرگو میر در جوامع انسانی به خود اختصاص داده اند در شهرستان ما نیز به تبع همین امر یکی از مهمترین معظلات بهداشتی افزایش بار بیماری های غیر واگیر ( سوانح و حوادث ، دیابت ، بیماری های قلبی عوقی ، انواع سرطانها و....)می باشد . با توجه به این مسئله با توجه به برنامه ریزی های انجام شده واحدی با عنوان بیماری های غیر واگیر در مرکز بهداشت با هدف کم کردن بار این بیماری ها و ارتقاءکفیت زندگی مشغول فعالیت می باشد .   
فعالیت های واحد :
1-      برنامه ژنتیک :
الف : تالاسمی
ب:   غربالگری نوزادان
2-     دیابت
3-   پرفشاری خون
4-   سرطان
5-   سوانح وحوادث
 
تالاسمی :
تالاسمی نوعی کم خونی ارثی و ژنتیکی است که به علت اشکال در ساخت زنجیره‌های پروتئینی هموگلوبینبوجود می‌آید.
تالاسمی هم شامل تالاسمی ماژور )تالاسمی شدید) و تالاسمی مینور یا تالاسمی خفیف می‌باشد. افراد مبتلا به تالاسمی مینور در واقع کم خونیمشکل‌سازی ندارند ولی اگر دو فرد تالاسمی مینور با هم ازدواج کنند به احتمال 25% فرزندنشان دچار تالاسمی شدید ماژور خواهد بود و 25% فرزندشان سالم و 50% تالاسمی مینور خواهند داشت.
بیماری معمولا بصورت کم خونی شدید در 6 ماهه اول زندگی کودک تظاهر می‌کند و درصورت عدم شروع تزریق خون ، بافت مغز استخوان و مکانهای خونساز خارج مغز استخوان فعال و بزرگ شده و باعث بزرگی مغز استخوانها بخصوص استخوانهای پهن (صورت و جمجمه) و بزرگی کبد و طحال می‌شوند.
به كليه جوانان توصيه مي شود قبل از انتخاب نهايي همسر (قبل از اطلاع اقوام و بستگان، قبل از نامزدي و جاري شدن صيغه محرميت) براي انجام آزمايش تالاسمي اقدام نمايند.
غربالگری نوزادان :
یکی از مهمترین و موثر ترین اقدامات انجام شدن در جلوگیر از بروز عقب ماندگی های ذهنی است
در اين اقدام، 4 بيماري مهم شناسايي مي شود. شناسايي اين بيماريها در روزهاي اول زندگي- به راستي – نجات بخش زندگي اين بيماران است چراکه با درمان به موقع، از بروز عوارض، که مهمترين آن عقب ماندگي ذهني است به خوبي پيشگيري مي شود.
این بیماریها شامل :
1-      کم کاری مادرزادی تیروئید
2-     فنیل کتونوری یا ( PKU)
3-   گالاکتوزومی
4-   فاویسم یا باقالا
جهت گرفتن بهترین نتیجه در غربالگری در سن 5-3 روزگی نوزاد ،به مراکز غربالگری مراجه نمایید .
دیابت :
شایعترین بیماری غددی در جهان است که سالانه 4 میلیون نفر را در دنیا به کام مرگ می برد . درایران از هر 20 ایرانی یک نفر به دیابت مبتلا است .
در شهرستان خرامه طبق غربالگری انجام شده در مراکز روستایی 386 نفر بیمار شناسایی شده اند که 29% را مردان و 71% را زنان تشکیل می دهند .
این بیماری غالبا بدون علامت است و بیش از نیمی از افراد مبتلا از بیماری خون بی اطلاع هستند ولی در مراحل بعدی با افزایش قند خون علائم پرخوری پرنوشی و پر ادراری مشاهده می شود .
آزمایش قند خون تنها راه تشخیص قطعی بیماری است
 
 
پرفشاری خون :
پرفشاري خون به دو دسته اوليه با علت نامعلوم که شايع ترين فرم فشارخون است و ثانويه که نوعي بيماري يا ناهنجاري ديگر موجب افزايش فشارخون مي شود، که شايع ترين آنها بيماري هاي کليوي، تنگي مادرزادي آئورت و مسموميت بارداري است.
   پيشگيري از اين بيماري بر اساس مداخلات غيرداروئي از جمله:
   تغذيه مناسب (مصرف غذاهاي کم چرب و پرفيبر و کم نمک)، حفظ تعادل وزن، ورزش، کاهش استرس، عدم استعمال دخانيات، اصلاح عوامل خطر و ... مي باشد.
 سرطانها :
به   زبان ساده , سرطان نوعی بیماری است    که   در   آن سلول های طبیعی   در اثر   تغییرات   ژنتیکی ,   تبدیل به سلول های غیر طبیعی می شوند . گاهی این تغییرات   ژنتیکی    ارثی اند   ولی   غالبا   در اثر عوامل محیطی ایجاد می شوند , مثل   قرار گرفتن   در معرض   مواد شیمیایی سرطان زا ,   پرتو ها   و   یا   انواع خاصی   از ویروس ها   و باکتری ها
         جالب است    که   بدانیم   بیش  از    هشتاد    درصد سرطان   های بدخیم    برگرفته   از    (life-style)    سبک    زندگی   می باشد . که این   به معنای اجتناب   پذیری بشریت از   این    بیماری است.
         عاملی   که سرطان را بسیار کشنده می کند ,   قدرت گسترش آن از یک نقطهء بدن   به   سایر   نقاط است .   اگر تومور ها در یک مکان باقی بمانند , تقریبا تمام سرطان ها (شاید بجز برخی   از سرطان های   مغزی) تا حدودی قابل درمان هستند .
         درحال حاضر فعالیت های واحد در برنامه سرطان برپاییه آموزش و ثبت سرطان استوار است
سوانح و حوادث:
سوانح يکي از عمده ترين همه گيري هاي غيرواگير درقرن حاضر است. سوانح مانند ساير بيماري ها از الگوي اپيدميولوزيک يعني تداخل عامل، ميزبان و محيط زيست پيروي مي کند که اين سه با هم موجب آسيب يا جراحت مي شوند. سوانح در بعضي گروهاي سني و در بعضي مکانها و ساعات بيشتر بروز مي کند.و بعضي اشخاص بيشتر از ديگران مستعد ابتلا به سانحه هستند و نهايتاً اينکه برخي از سوانح بخوبي قابل پيشگيري مي باشند.
فعالیت های واحد در برنامه ثبت حوادث و انجام آموزشهای مقطعی استوار است

امید است در اینده با اجرای برنامه جامعه ایمن بتوانیم گامی درجهت هماهنگی مدیریت شهرستان درجهت کم کردن حوادث در سطح شهرستان برداریم .
 

پرسنل واحد

رديف
نام و نام خانوادگي
مدرك تحصيلي
سمت
1
شیرزاد جاویدی آلسعدی
كارشناس بهداشت عمومي
مسئول واحد
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-2-16 12:58        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ